कक्षा 11वीं संस्कृत
गद्य + पद्य + कथा + व्याकरण + अनुवाद
- पाठ का परिचय
- गद्यांश का अर्थ
- शब्दार्थ
- प्रश्नोत्तर
- व्याख्या
- कथा का सार
- पात्र परिचय
- मुख्य संदेश
- शब्दार्थ
- अभ्यास प्रश्न
- नीति-विचार
- नैतिक शिक्षा
- कथ्य एवं भाव
- प्रश्नोत्तर
1. सुभाषितानि
नीति, सदाचार एवं जीवन-मूल्यों से संबंधित श्लोक।
2. संस्कृत काव्य-पाठ
काव्य का भावार्थ, शब्दार्थ एवं व्याख्या।
3. प्रकृति एवं पर्यावरण
प्रकृति संरक्षण एवं पर्यावरण चेतना।
4. राष्ट्र एवं समाज
राष्ट्रीय भावना, समाज और मानवीय मूल्यों पर आधारित पद्य।
📚 व्याकरण
- संज्ञा एवं सर्वनाम
- लिंग
- वचन
- कारक
- विभक्ति
- धातु एवं लकार
- शब्दरूप
- धातुरूप
- संधि
- समास
- प्रत्यय
- उपसर्ग
✍️ भाषा कौशल
- संस्कृत से हिंदी अनुवाद
- हिंदी से संस्कृत अनुवाद
- वाक्य निर्माण
- शब्दार्थ
- प्रश्न निर्माण
- अशुद्धि संशोधन
- चित्र-वर्णन
- पत्र लेखन
कक्षा 12वीं संस्कृत
गद्य + पद्य + साहित्य + व्याकरण + अनुवाद
1. संस्कृत गद्य साहित्य
गद्यांश, भावार्थ, शब्दार्थ एवं प्रश्नोत्तर।
2. कथा साहित्य
कथा का सार, पात्र-चित्रण और संदेश।
3. संस्कृत निबंध
विभिन्न सामाजिक, राष्ट्रीय एवं शैक्षिक विषय।
4. आधुनिक संस्कृत गद्य
आधुनिक विषयों पर आधारित संस्कृत गद्य।
1. संस्कृत काव्य
काव्यांश का भावार्थ, व्याख्या एवं प्रश्नोत्तर।
2. नीति श्लोक
नीति, सदाचार एवं जीवन-दर्शन।
3. भक्ति एवं आध्यात्मिक काव्य
भक्ति, आध्यात्मिकता एवं भारतीय संस्कृति।
4. राष्ट्रप्रेम एवं सामाजिक चेतना
राष्ट्र, समाज और मानवता से जुड़े काव्य।
📚 Advanced Grammar
- संधि एवं संधि-विच्छेद
- समास एवं विग्रह
- शब्दरूप
- धातुरूप
- लकार
- कारक एवं विभक्ति
- प्रत्यय
- उपसर्ग
- वाच्य
- अव्यय
- छंद
- अलंकार
✍️ Translation & Writing
- संस्कृत से हिंदी अनुवाद
- हिंदी से संस्कृत अनुवाद
- संस्कृत निबंध
- पत्र लेखन
- संवाद लेखन
- चित्र-वर्णन
- वाक्य निर्माण
- गद्यांश आधारित प्रश्न
- पद्यांश आधारित प्रश्न
- अपठित गद्यांश
📌 Sanskrit Important Topics
गद्य, पद्य एवं कथा
संधि, समास, रूप एवं लकार
हिंदी ↔ संस्कृत
निबंध, पत्र एवं वाक्य
